Hoà hợp chủ ngữ – động từ trong IELTS Writing: 6 lỗi khiến mất điểm ngữ pháp

Hoà hợp chủ ngữ – động từ (subject–verb agreement) nghe rất cơ bản: chủ ngữ số ít thì động từ số ít, chủ ngữ số nhiều thì động từ số nhiều. Nhưng trong IELTS Writing, khi chủ ngữ dài và phức tạp, đây lại là lỗi xuất hiện dày đặc nhất. Bài này tóm tắt quy tắc cốt lõi, 6 lỗi khiến bạn mất điểm ngữ pháp và bài tập có đáp án giải thích.

Bài phù hợp với các bạn ở Level 2 – Mind Build (Nền tảng), 3.5 → 4.5 và Level 3 – Mind Solid (Vững chắc), 4.5 → 5.5; các bạn ở band cao hơn cũng nên dùng phần lỗi để tự rà bài.

Quy tắc cốt lõi: tìm đúng chủ ngữ chính

Động từ chia theo danh từ chính của chủ ngữ, không chia theo danh từ đứng gần nó nhất. Muốn tìm danh từ chính, hãy tạm bỏ đi các phần bổ nghĩa: cụm giới từ (of…, in…, with…), mệnh đề quan hệ (who…, which…) và cụm phân từ.

The quality [of public schools in rural areas] has improved.
→ Bỏ phần trong ngoặc: The quality has improved. Danh từ chính là quality (số ít), nên dùng has, dù ngay trước động từ là areas (số nhiều).

Một số quy tắc đi kèm cần nhớ:

• Danh từ không đếm được (information, advice, research, equipment, traffic) → động từ số ít.
• V-ing hoặc to V làm chủ ngữ (Studying abroad…) → động từ số ít.
• Each, every, everyone, nobody → động từ số ít.
• People, children, the police → động từ số nhiều.
• Hai chủ ngữ nối bằng and → thường số nhiều; nối bằng either… or / neither… nor → chia theo danh từ gần động từ hơn.
• Trong mệnh đề quan hệ, động từ chia theo danh từ mà who/which/that thay thế.

6 lỗi hoà hợp chủ ngữ – động từ hay gặp trong IELTS Writing

Lỗi 1: Chủ ngữ dài, chia theo danh từ đứng gần

❌ The rise in the prices of fresh vegetables have affected low-income families.
✅ The rise in the prices of fresh vegetables has affected low-income families.
Danh từ chính là rise; prices và vegetables chỉ nằm trong cụm giới từ.

Lỗi 2: Nhầm “the number of” và “a number of”

❌ The number of international students are increasing. → ✅ The number of international students is increasing.
❌ A number of students has complained. → ✅ A number of students have complained.
The number of (con số) → số ít; a number of (= many, nhiều) → số nhiều. Lỗi này đặc biệt hay gặp trong Writing Task 1.

Lỗi 3: Danh từ không đếm được chia số nhiều

❌ Recent research show that exercise improves memory.
✅ Recent research shows that exercise improves memory.
Tương tự: information is, advice is, equipment is, traffic is. Người Việt hay mắc vì trong tiếng Việt “các nghiên cứu, các thông tin” nghe tự nhiên.

Lỗi 4: V-ing làm chủ ngữ hoặc “every/each” dùng động từ số nhiều

❌ Living in big cities expose children to pollution. → ✅ Living in big cities exposes children to pollution.
❌ Every citizen have the right to education. → ✅ Every citizen has the right to education.

Lỗi 5: “There is” đi với danh từ số nhiều

❌ There is many reasons why people move abroad.
✅ There are many reasons why people move abroad.
Với there is/are, động từ chia theo danh từ đứng sau. Khi nói, lỗi này khó nghe ra; khi viết, giám khảo thấy ngay.

Lỗi 6: Phần trăm và phân số đi với “of”

❌ About 40% of the respondents was satisfied with the service. → ✅ About 40% of the respondents were satisfied.
✅ About 40% of the budget was spent on healthcare.
Với phần trăm / phân số / half / most / some + of + danh từ, động từ chia theo danh từ sau of: respondents số nhiều → were; budget số ít → was.

Lỗi hoà hợp ảnh hưởng thế nào đến điểm Grammatical Range and Accuracy?

Theo band descriptors Writing (bản cập nhật tháng 5/2023), ở band 7 ngữ pháp được kiểm soát tốt và error-free sentences are frequent – câu không lỗi xuất hiện thường xuyên; ở band 6 lỗi vẫn xuất hiện nhưng hiếm khi gây khó hiểu; ở band 5 lỗi có thể xuất hiện thường xuyên. Một lỗi hoà hợp nhỏ đủ làm cả câu thành “câu có lỗi”. Nếu bài của bạn có 15 câu mà 5 câu sai is/are, has/have, tỷ lệ câu không lỗi giảm rõ rệt, dù cấu trúc bạn dùng có đa dạng đến đâu.

Tin tốt là đây là lỗi dễ sửa nhất: chỉ cần thêm một bước rà soát cuối bài. Bạn có thể đọc thêm về cách chấm trong bài 4 tiêu chí chấm IELTS Writing.

Khi nào cần đặc biệt cẩn thận?

• Nên rà kỹ: câu có chủ ngữ dài trên 5 từ, câu có mệnh đề quan hệ chen giữa chủ ngữ và động từ, câu mô tả số liệu với the number of, the proportion of, the percentage of.
• Không nên: cố viết chủ ngữ thật dài chỉ để “nghe học thuật”. Nếu chưa kiểm soát được, tách thành hai câu ngắn đúng ngữ pháp vẫn tốt hơn.
• Mẹo rà soát 1 phút: gạch chân mọi động từ chia thì trong bài, rồi hỏi “chủ ngữ chính của động từ này là gì?”.

Nếu bạn hay sai cả ở mạo từ, hãy xem thêm mạo từ a, an, the trong IELTS Writing – hai lỗi này thường đi cùng nhau vì cùng liên quan đến danh từ đếm được và không đếm được.

Bài tập: chọn động từ đúng

1. The amount of plastic waste produced by households (has / have) doubled.
2. A number of companies (allow / allows) staff to work from home.
3. Reliable information about university courses (is / are) hard to find.
4. Children who (spend / spends) too much time online may sleep less.
5. Over half of the land (was / were) used for farming in 1990.
6. Neither the teacher nor the students (was / were) aware of the change.

Đáp án và giải thích
1. has – danh từ chính là amount (số ít); households nằm trong cụm bổ nghĩa.
2. allow – a number of = many → số nhiều.
3. is – information không đếm được.
4. spend – trong mệnh đề quan hệ, who thay cho children (số nhiều).
5. was – half of + land (không đếm được) → số ít.
6. were – với neither… nor, chia theo danh từ gần động từ hơn: the students (số nhiều).

Tóm tắt nhanh

• Động từ chia theo danh từ chính của chủ ngữ, không theo danh từ đứng gần nhất.
• The number of → số ít; a number of → số nhiều.
• Danh từ không đếm được, V-ing làm chủ ngữ, each/every → số ít.
• Với there is/are và phần trăm + of, chia theo danh từ đứng sau.
• Dành 1 phút cuối bài gạch chân động từ và kiểm tra chủ ngữ.

---

Bạn muốn biết bài viết của mình đang mất điểm ở lỗi ngữ pháp nào nhiều nhất? Nhắn Fanpage IELTS Ngọc Tỉnh để được kiểm tra trình độ và tư vấn lộ trình miễn phí. Nếu bạn đang ở khoảng 4.5–5.5, tham khảo lớp Level 3 – Mind Solid (Vững chắc), 4.5 → 5.5.